ALLE ha u naxariistee waa  Khaliif Sh. Max'muud Saciid  (1951-1982) T H E  P O E T  O F   R E S I S T A N C E

Gabaygii Hurgumo iyo Khaliif Shiikh Maxamuud.

Gabaygan waxaa tiriyey hal-abuurkii caanka ahaa ee Soomaaliyeed Khaliif Shiikh Maxamuud Saciid. Eebbe Jannadii ha ka waraabshee, wuxuu ahaa Khaliif hoobal, halyey iyo halgamaa. 

Abwaanku wuxuu ku dhashay degmada Qardho, wuxuuna ku aasan yahay Ceelcad, Gallaadi.

Maansadan oo uu ugu macag daray

H U R G U M O , wuxuu tirshey 1978kii. Waa tii ugu horreysey ee Silsiladdii Miinleyda. Waxayna ku duuban tahay dhowr giraamood (Cajaladood)

Gabaygu wuxuu ka kooban yahay 150 (boqol iyo konton) meerisyood.

Abshirow micnaha gabay haddaad, mir iga weyddiisey 

Wiilyahow madluun baan ahaa, maalin iyo leyle 

Intaas waan muglee yahay sidii,  gorayadii muune!

Mas la diley sidiisaan madaxa, meerinahayaaye 

Sideydana waxaan maagganahay, waa wax kaa maqane 

Magliga daabo maahee si kale, hay maleyninna'e.

Adduunyadan maraabaysay oo, murugtayoo xiintay 

Oo uu Mareexaan u kacay, waa masala weyne 

Gardarradaa mutuxan waa dagaal, waxan ka miisaaye. 

Maruuryoodayey xalay miyaan, miray calooshayda! 

'Muskii nalaga soo galay miyaa, dhaxani mawlaysay ! 

Goortaan wax milicsaday miyaan, caro madoobaaday! 

Midigtiyo bidixdii miyaa, midiba meel aaddey! 

Markabkaan ku tiirraa miyaa, meeshi laga qaadey! 

Maxamuud Saleebaan miyaa, marada loo taagey! 

Mililkiyo hurgumadii miyaa, uurka igu miirmay! 

Sidii aar muhdi ahaa miyaan, micida soofeystay! 

Ma inaan colaad maamuley, dani i moodsiisay!

Majeerteen Ilaah wuxuu ka dhigay,malab sidiisiiye 

Sidii miraha dhoocaan ka baxa, muudsay aadmiguye 

Nin waliba wuxuu mihindisaa, inu magawshaaye.

Agoon maalki laga qaaday oo, meel kastaba jooga, 

Maraykaanta naagaha qaboo, madaxa loo saaray 

Oo mudanayaashii jeclaa, mooska laga yeeley.

Dadku mowdka wasyka ogyahoo, Maalig baw qoraye, 

Meydkiyo raqdoodii miyaa, laga dul maansooday! 

Sidii wax aan Muslim ahayn miyaa, muxubbo loo laayey! 

Madfaciyo rasaastii miyaa, meel kastaba gaaray! 

Kulli miraha Daarood miyaa, keen isugu miirmay!

Ma kuwaan Hartiga moodayaa, soo mashxaradaayay!

Maangaab Dhulbahanta ah miyaa, nagu maraabeeyey! 

Margaguufyadii hore miyaa, muruqa noo tuujey! 

Muhanniga Ogaadeen miyow, mabay xumaanteenna! 

Warsangeliga maahee dadkii, mayna wada meershey 

Inkastay bahnimo muujiyeen, sooma mayl bixine 

Malkadaan ka sugayiyo ma iman, mowshinkaan rabaye; 

Hadday ficil maqiiqaan warmuhu, nama muquufeene

Macag iyo Xadeed bay idaha, kaga maceeshaane 

Macna ineeyan noo tarin miyaa, meeshi ka caddaatay!

Iidoor marduuf qaad ah helay, waa majnuun falane 

Hilib maraq leh iyo roodhi bay, miidsanahayaane 

Macna dawladnimo leedahayba, uma muraadaane. 

Caynaanshe meeshii la dhigay, haadku malafleeye 

Mudadkiisii waa kii dugaag, maalin weyn cunaye 

Maskaxdiisii waa tii tukaha, looga dhigay miide.

Nabad bay macaansanahayaan, wawse maan li'iye 

Wallee ama Magaalada Berbera, dhiiggu mulacyeeyey 

Ama sida mawaashiga ratiga, meere lagu saaryay. 

Hawiye meeluu joogaba dagaal, wayska maanacaye

Maankaba ka jare ragannimaad, meel ka soo geliye 

Maaraha Siyaad baa ka dhigay, maato caano lehe.

Abgaal oo mihigaan ka badan, jaraha loo miiqye 

Mudanihii Gabayruu ka dilay, oo mar soo baxaye 

Waxay talo ku moosteen inay, moxogga diirtaane. 

Habargidirta Mudug joogta ee, maashu wada fooxday 

Ee layska maamulanhayoo, deyrka lagu meershey 

Ee sida halaha maydabta ah, layska maalaayo;

Iyaba mahadho iyo way qabaan, ceeb muggooda ahe, 

Murursadiyo Cayr iyo haddii, Sacad la miinaystay 

Marna ineeyan "Maya" oran karayn, kama malaynayne. 

Hadalka hayga moodina inaan, maarowaa nahaye 

Sida maanta aan nahay yaan la oran, laga mirroonaaye 

Mar un baan mowjadaha xirmiyo, maayad soo kicine. 

Nabsigaa mugdiga gudahayaa, mar un heleynaaye 

Carruuraa maryaadaaya iyo, dumarkan mawleeyey 

Mar un baa marwada Maxammed qabo, noqon mataalkoode.

Mar un baa mid lagu meel mariyo, Maahir noo kicine 

Mar uun baa rag wada miiggan iyo, miiddi soo bixine 

Mar un baa madhada Caabudwaaq, miig ku soo degine.

Ninka tiisa maamulan karaa, kuu muraad fala'e 

Magallooti iyo lama martiyo, leb iyo meygaage 

Bal inaad idinku naga maarantaan, wax is muhiimsiiya.

Afartaas intaan "Miin" ka deyey, meel ma qabadsiiyey  

Rag baa gabayga meermeeriye, marindhac maw diiday  

Macna kalena waa hadal yaraan, meesha kala yeeray; 

Maraweyntii Reer Cumar ahayd, meher xalaaleeye 

Midguhuna ma yeeleen waxay, madaxa saareene 

Aw-Muuse gabayguu mershaa, meesha soo galaye.

Waxba yaan micne la'aan xarrago, suuqa lay marine 

Waxba yaan matoobbi iyo shaal, lay mardaaddiyine 

Waxba yaan dad mudanaannu nahay, lay maqmaqashiine!

Haddaad geel mulki ah leedahoo, xero u meegaarto 

Mareerkiyo galoolkiyo hadday, Magacley daaqayso 

Oo kuraygu murraha u sidoo, Maraq u heesaayo;

Ninkii maagistaadiyo fidnada, muhashadeed hayso 

Haddii uu martabaddaadi hore, sax u malayn waayo 

Marka hore mid buu kaa qalaa, muunad loo dhaline;

Murre hadday dhadhami weydo iyo, dacar la soo miiray 

Oo uu raggii maali jiray, soo mur bixi waayo 

Mulush iyo hadday wada noqdaan, mohologiin tuunsan; 

Doqontii maldahan hawga biqin, maayal dirireede 

Mar labaad rogaal weerarraa, lagu mayiiraaye 

Oo muqalladoodii rag kale, galab ka meershaaye.

Cabdulqaadir bay maraqsadeen, maalin duhurkiiye 

Mishigaanku goortuu dardaray, Mahad ma moogeyne 

Macaandhereglayahay ceebtu waa, meheraddiinniiye! 

Nimankii middida saaray baad, meel la hurudeene 

Ood weliba maamuus salaan, ugu mihiibteene 

Inaad Diini magantiis tihiin, idin ma moodeyne. 

Dabadeedna muurmuursigii, lagugu meydhaanye 

Toban iyo toddoba madax ahoo, uuski laga maaxshay

Is Maxamuudin tiinnaas xun baa, loo makaabsadaye.

Mahwigii Xalwiyo lagaga tuur, malawgi dheeraaye 

Cirro inuusan meel roon ka dhalan, waw macruuf qabaye 

Magac ba'aye Ciisaan lahaa, way mintidayaane! 

Cismaankii is maahuurin jiray, malihi beenowye, 

Haddii muran dhex maro reer tolkood, ways mutuxiyaane 

Goortey shisheeyaha mutaan, reer marti xumooyin;

Raggii shaarubbada miiqi jiray, waa makaan dumaye, 

Waa taad Majeerteen yar-yare, nagu magcowdeene 

Murti haddaad lahaydeen wax tara, lagu muquuneeye! 

Ibraahiinno milil bay qabaan, mur iyo deebaaqe 

Mootaayihii shalay ku dhacay, lagu mahlaakeeye 

Dhulugdheer middii lagu dhuftay, doc ula miirmeene; 

Mardarkii Shirshooruhu markuu, kor u muquuraayey 

Allaaba waa gargaar meel maraad, ugu miciintaane 

Goortii la mariyaad kalgacal, wada maqsuudeene.

Ninba maalin baa loogu iman, maxashadiisiiye 

Qoladay markaa haysataa, kaga maqnaataane 

Xasadnimada maarowdey way, diin macaantahaye.

Mahwiga Cali Saleebaan haddaan, mirar ka faalleeyo 

Waa niman maslaxaddoodu tahay, mayddi iyo fooxe 

Waa niman mallay inay gurtaan, maanka kaga taale;

Waa niman aan ficil muujin karin, maalin lays galaye 

Iyagoo malyuun iyo malyuun, mira sarow dhaafay 

Waa niman masaakiin yar-yar ah, lagu mataalaaye;

Waa niman micnaha ay wataan, lala mashquulaaye 

Waa niman mucaarad iyo toos, aan midna ahayne 

Waa niman aan meelna uga jirin, miis rag leeyahaye. 

Malaggii walaalkii nin jecel, muruggo waw koowe 

Ragga lagu malkhadayaana waa, mahurtadiinniiye 

Mar un inaad is daydaanna way, kaa madowdahaye! 

Mataraariyahaa lagu furaad, keligood moodeene 

Goortii mir iyo mayrac iyo, malafsi loo laysto 

Inaad adigu marax kayd ah tahay, wayska moogtahaye.

Muuse iyo Ismaaciil bahdood, kama masuugaane 

Mar hadday makaabada jebshaan, maara laga waaye 

Magnad kugu dhagaayey sidiis, wax u maroorshaane.

Marse haddaan kor u qayliyoo, mirar u yeeryeero 

Moxorkii Jacayleed haddii, firimbi mowleeyo 

Haddii aan Magaalada Qandala, oohin ku ag meero. 

Madaxyada Walwaaleed haddii, belo muluuf qaaddo 

Ceelkii Mareegsane haddii, qiiqu mulufleeyo 

Marsada iyo xeebaha haddii, laysu mari waayo.

Maskantii haweenkiyo haddaan, marashi dheer qaato 

Madal laysu soo baxay haddaan, muusanaw kiciyo 

Waxaan maanka ku hayaa inuu, maataddoox dhicine. 

Annagoo makiinadaha laliyo, moodhar ku ordeyna 

Oo carradu naga muuqataan, mowqifkii imane 

Eebbow waxaan maagganahay, yaa maslixi doona? 

Gabaygaan giraamuhuu ku duubnaa waxaa ka qoray Maxamed Ismaaciil (Bari-Bari), bishii Nofeembar, 1991kii.kk

 Dhageyso

Khadar Jacfar : Qandala_Home@hotmail.com